A A A

Założyciele

  • Krystyna Anna Szeronos Du Chateau

     

     

    Urodziła się 3 grudnia 1922 roku. Była związana mocno związana z Warszawą. Tu przyszła na świat, tutaj ukończyła gimnazjum, a później - już na konspiracyjnych kompletach w roku 1940 - liceum im. J. Słowackiego. Tutaj zaczęła swe studia zawodowe początkowo w prywatnej Żeńskiej Szkole Architektury W. Jastrzębskiego, później w Szkole Technicznej (taki status nadał okupant Wydziałowi Architektury) i następnie kontynuowała je na tajnym Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, który ukończyła już po wojnie, uzyskując dyplom w roku 1951. Tutaj również związała się z ruchem harcerskim w Warszawskiej Drużynie Harcerskiej. Środowisko to w sposób zasadniczy ukształtowało Jej świadomość i postawę; we wrześniu 1939 r. w czasie obrony Warszawy była w służbie łączności i obrony przeciwlotniczej, później w harcerskiej pomocy sanitarnej w Wojskowym Szpitalu Ujazdowskim.

     

     

    Postawa tego pokolenia uwidoczniła się następnie w trudnych latach okupacji. Krystyna brała udział w pracy podziemnej w Szarych Szeregach i w otwartej walce w Powstaniu Warszawskim. Nie mając możności dotarcia, w chwili wybuchu Powstania, do swego macierzystego oddziału dołączyła w Śródmieściu do batalionu Armii Krajowej "Kiliński", w którym brała udział jako łączniczka i sanitariuszka w walkach o Pocztę Główną przy Placu Napoleona, gmach PASTY przy ul. Zielnej oraz w odciążającym natarciu na Ogród Saski, w czasie którego była ranna. Po raz drugi była ranna w budynku kina "Colloseum". Po upadku Powstania pracowała w kolumnie Polskiego Czerwonego Krzyża przy ewakuacji z Warszawy osób starszych i niedołężnych. Później, gdy przewieziono ich do szpitala w Grodzisku Mazowieckim opiekowała się nimi aż do zakończenia tej działalności PCK.

     

     

    Od chwili uruchomienia Wydziału Architektury podjęła na nim studia pracując - jak wielu innych- równocześnie w Biurze Odbudowy Stolicy, a następnie w Zakładzie Osiedli Robotniczych w pracowni arch. Zasława Malickiego nad projektami osiedla WSM Rakowiec. Według Jej projektu wybudowano punktowy dom mieszkalny przy skrzyżowaniu ul. Żwirki i Wigury i ul. Pruszkowskiej. Po uzyskaniu dyplomu przeszła do pracowni prof. Bohdana Pniewskiego, gdzie pracowała nad projektami Teatru Wielkiego, a przede wszystkim Szkoły Baletowej. Chcąc przekazać trudno wówczas dostępne w Polsce idee architektoniczne przetłumaczyła "Kartę Ateńską", wydaną przez Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie.

     

     

    W roku 1957 wyjechała do Paryża, gdzie ponad 15 lat pracowała w firmie architektonicznej Heaum & Persitz biorąc udział w projektowaniu i nadzorując budowę m.in. następujących obiektów w Paryżu: synagogi przy ul. Roquette, gmachu Towarzystwa Bankowego i Finansowego Francusko- Niemieckiego, budynku biurowego "Mutuualite d'Agriculture", prototypowych domów mieszkalnych antysejsmicznych, wg technologii Camus'a, przeznaczonych dla Taszkientu.

     

     

    W Paryżu poślubiła światowej sławy architekta i konstruktora prof. Stefana du Chateau. Ślub odbył się wiosną 1957 roku.

     

     

     

     

     

    Akt ślubu

     

     

     

    Paryski okres jej życia to również niebywale aktywna pomoc okazywana zjawiającym się we Francji architektom polskim, którym starała się ułatwiać poznanie francuskiej architektury oraz nawiązywanie kontaktów ze środowiskiem polskich architektów pracujących we Francji. Tak było np. gdy w 1987 roku przyjechała autokarem, powracająca z Kongresu UIA w Brighton, grupa architektów z Gdańska. Zmobilizowani przez Krystynę polscy architekci żyjący w Paryżu w sposób niebywale sprawny wprowadzili swych kolegów z kraju w nowości francuskiej architektury.

     

     

    Państwo Du Chateau w domu

     

     

    Nie można nie wspomnieć o Jej godnej uznania postawie wobec zagrożenia śmiertelną chorobą, z którą organizm jej walczył w ostatnich latach. Świadoma śmierci, która jak mówiła czeka przecież każdego - porównywała często to zagrożenie do zagrożenia w czasie Powstania Warszawskiego. Zmarła 14 marca 1989 roku i pochowana została 20 marca 1989 roku na polskim cmentarzu Montmorency.

     

  • Stefan Piotr Du Chateau

     

     

    Urodził się w Solwyczegodzku na Syberii 30 sierpnia 1908 roku, tam, gdzie w 1905 roku zesłano za działalność rewolucyjną jego ojca, Piotra. Pradziad Stefana Du Chateau, Piotr był kapitanem armii napoleońskiej, która po klęsce w Rosji cofała się na Zachód. W 1812 roku, ranny znalazł schronienie w jednym z polskich dworów. Po ślubie z Polką Antoniną Pawłowską zamieszkał w Warszawie. Osiadły w 1850 roku w Hrubieszowie Aleksander Du Chateau jest jednym z jego synów. Drugi, Wiktor dziad Stefana zamieszkał w chełmskiem. To syn Wiktora, Piotr w 1905 roku został aresztowany i zesłany do Solwyczegodzka. W dwa miesiące po narodzinach, Stefan Piotr Du Chateau, dzięki amnestii wyjechał z rodzicami do Polski. Osiedlili się na stałe we Władzinie koło Hrubieszowa. Ojciec jego objął zarząd trzech folwarków księcia Stefana Lubomirskiego.

     

     

    Dwór we Władzinie

     

    Tu też dorastał młody Stefan, od dziecka przejawiając zdolności do majsterkowania i zainteresowania różnymi narzędziami. Fascynowała go istota narzędzia, przy pomocy którego myśl ludzka przetwarza materię i przekształca istniejące środowisko. Zaowocowało to w następstwie znakomitą kolekcją narzędzi rolniczych i rzemieślniczych minionej epoki.Nauki pobierał w gimnazjum w Hrubieszowie i Lublinie, gdzie rozwijał swoje zainteresowanie modelarskie w Kole Lotniczym.W roku 1928 w towarzystwie profesora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, dominikanina, udaje się do Francji by poznać swych dalekich krewnych. Towarzysz podróży staje się jego przewodnikiem po francuskich katedrach. Ich architektura wywarła na młodym Stefanie Du Chateau tak wielkie wrażenie, że wówczas właśnie zdecydował się na studia architektury, a nie jak wcześniej planowano, chirurgii. W roku 1930 rozpoczyna studia na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej.

     

     

     

    Stefanek z matką i jako gimnazjalista

     

    Stefan Du Chateau nie zdążył uzyskać dyplomu przed wybuchem wojny. Jednak już wówczas rozpoczął czynną pracę zawodową. Odbywające się we Lwowie Targi Wschodnie dawały taką okazję i były dobrą praktyką dla studenta architektury. Stefan Du Chateau pracował też społecznie jako prezes Związku Słuchaczy Architektury Politechniki Lwowskiej. Był w stałym kontakcie ze Związkiem Studentów Architektury Politechniki Warszawskiej biorąc, jako juror, udział we wspólnych konkursach architektonicznych.

     

     

     

    Prośba o przeniesienie do rezerwy

     

    Profesor opracował szereg projektów zabudowy wsi dla trzech wschodnich województw w oparciu o Ziemskie Towarzystwo Parcelacyjne oraz Towarzystwo Reformy Agrarnej we Lwowie.

     

     

    Zaświadczenie o pracy z Ziemskiego Towarzystwa Parcelacyjnego

     

     

    Podole (1937)

     

     

    Stefan Du Chateau zmobilizowany został w dniu 23 sierpnia 1939 roku i jako podporucznik uczestniczył w Kampanii Wrześniowej na trasie Lwów - Przemyśl - Lwów. Po inwazji sowieckiej zdecydował się przejść na Węgry, a dalej do Francji przez Jugosławię i Włochy, gdzie dotarł 18 grudnia 1939 roku. Tu w randze porucznika przydzielony został jako dowódca plutonu do 5 pułku II Dywizji Armii Polskiej w Partenay.

     

     

    Młody porucznik Du Chateau we Francji

     

     

    Por. Stefan Du Chateau z płk. Umiastowskim

     

     

    W tragicznych dniach klęski i kapitulacji Francji powierzono mu trudne zadanie osłaniania wycofującego się przez Wogezy do Szwajcarii wojska polskiego, z pomocą 180 żołnierzy i ciężkiego sprzętu. Zadanie oceniane było na straceńcze, tak więc nikogo nie zdziwiła wiadomość, jak sądzono, o śmierci dowódcy. Przyznano mu pośmiertnie Krzyż Walecznych, a w Warszawie, dokąd dotarła wieść o rzekomej śmierci, odprawiono w jego intencji nabożeństwo żałobne. Tymczasem 1 lipca 1940 roku Stefan Du Chateau dostał się do niewoli niemieckiej, w rezultacie czego większość okresu wojennego aż do marca 1945 roku spędził w Hoyeswerda, gdzie znajdował się francuski obóz jeniecki. Tam też zaistniała możliwość kształcenia zawodowego. Stefan Du Chateau wykorzystał to, współpracując z założonym w obozie Atelier UNSBA w zakresie programu Ecole des Beaux Arts oraz Institute d'Urbanisme. Dążąc do formalnego udokumentowania swych kwalifikacji architektonicznych uzyskał w 1947 roku dyplom w Polskiej Szkole Architektury przy PUC w Londynie, który znacznie już później bo w roku 1963 nostryfikował - jak gdyby dla zamknięcia swych przedwojennych studiów - na Politechnice Gdańskiej, gdzie po wojnie znalazła się znaczna część jego profesorów i kolegów ze Lwowa.

     

    Tytuł zawodowy architekta jest jednak we Francji prawnie chroniony, a ponieważ uzyskany w Londynie dyplom nie jest tam uznawany, Stefan Du Chateau napotkał na poważne trudności w rozpoczęciu samodzielnej działalności architektonicznej. Początek jego pracy zawodowej we Francji nie wskazywał jeszcze tego, co przyniesie przyszłość. W latach 1945-49 opracowywał w biurze "Marc Briaud de Laujardiere" projekt rekonstrukcji miasta Caen, a w nim ukształtowanie placu Saint Jean. W tym czasie pomagał swemu koledze Paulowi Bandow w projektach rusztowań rurowych , dostrzegając wówczas konstrukcyjne zalety rury. Eksperymenty wytrzymałościowe wykazały bowiem, że przenoszą one 10-krotnei większe obciążenia niż podobne im w przekroju pręty. Było to doniosłym odkryciem. Dla architektów konstrukcja z rury była wspaniała, gdyż dawała ogromną oszczędność materiałów.

     

    Tak więc koncentrując się nad tymi nowymi możliwościami konstrukcyjnymi, Stefan Du Chateau został od roku 1949 współzałożycielem, a zarazem dyrektorem technicznym przedsiębiorstwa konstrukcji rurowych.

     

    Rok 1953 był otwarciem nowego okresu i to już w pełni samodzielnego w ramach założonej w Paryżu pracowni architektonicznej i konstrukcyjnej; od roku 1967 mieści się ona w sławnej tradycją bohemy francuskiej "Villa des Arts".

     

    Rok 1953, w którym Stefan Du Chateau rozpoczął samodzielną karierę zawodowa stał się dla niego ważnym również z innego powodu. W tymże roku uzyskał on także obywatelstwo francuskie, obywatelstwo kraju, z którego blisko 150 lat wcześniej wyruszył z wojskami Napoleona na daleką wojenną wyprawę jego pradziad. Idąc również za jego przykładem poślubił w roku 1956 Polkę, Krystynę Annę Szeronos (patrz zakładka). Zamieszkali w Saint Cloud pod Paryżem, gdzie w stylowej atmosferze wśród kolekcji obrazów, zabytkowej broni i bogatego księgozbioru znalazł się także gościnny kąt dla przybywających z Polski.

     

     

    "Pan z muszką" tak zwykle uśmiechnięty

     

     

    Profesor do końca swoich dni prowadził działalność naukową. Zmarł w wieku 91 lat 2 czerwca 1999 roku w Paryżu. Został  pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Polskiej Wielkiej Emigracji z XIX w. w Montmorency pod Paryżem, wśród grobów wielu innych wielkich Polaków, m.in. C. K. Norwida, J. W. Niemcewicza i gen. Sosnkowskiego.

     

     

    Zdjęcia z pogrzebu profesora na polskim cmentarzu w Montmorency pod Paryżem